Rusya’nın önde gelen özel havayolu S7 Airlines, Ağustos’ta yaşanan 173 yolculu pist çıkması, tarihi kadın kaptan uçuşu, 100 uçaklık dev sipariş planları ve Antalya seferlerindeki artışla kritik bir dönemeçte.
En acil gündem maddesi, Ağustos 2026 sonlarında (kesin tarih resmi raporla açıklanacak) bir iç hat uçuşunda meydana gelen pist çıkma (runway excursion) olayı. Uçağın tipi ve sefer numarası henüz Rosaviatsiya (Rusya Sivil Havacılık Kurumu) tarafından yayımlanan ön raporlarda netleştirilmemiş olsa da, olayda 173 yolcu ve mürettebatın sağlıklı evakue edildiği, yaralanma bildirilmemiş ama uçağın hasar gördüğü biliniyor. Olay, Batı yapımı uçağın (muhtemelen A320neo veya 737-800 ailesi) fren/yonetim sistemleri veya pist koşulları üzerine teknik soru işaretleri yaratıyor. Uzmanlar, yaptırımlar dolayısıyla yedek parça teminindeki zorlukların (özellikle fren hidrolik sistemleri ve lastikler) bu tip olayların frekansını artırıp artırmadığını sorguluyor. Rosaviatsiya’nın 30 günlük ön rapor süreci Eylül ortasında tamamlanması bekleniyor.
S7 yönetiminin “100 uçaklık sipariş hazırlığı” açıklaması, sektörde hem umut hem de şüphe ile karşılandı. Şirketin mevcut filosu yaklaşık 90-95 aktif uçak (çoğunluğu A320neo/321neo ve 737 ailesi) seviyesinde. Yaptırımlar nedeniyle Boeing ve Airbus’tan yeni teslim alma ihtimali neredeyse sıfır. Bu durum siparişin odaklanmasının yerli MC-21-300 (İrkut/Yakovlev) ve SSJ-New (SJ-100R) modellerine, olası bir üçüncü kol olarak da Çin’in C919 modeline doğru olduğunu gösteriyor. Ancak MC-21’in tip sertifikası süreci 2026 sonu/2027 başı hedefleriyle seyrederken, motor (Aviadvigatel PD-14) ve avionik entegrasyon testleri hâlâ devam ediyor. S7’nin bir LOI (İrade Mektubu) mu imzalayacak, yoksa teslim alım garantili bir sözleşme mi yapacağı, finansman modeli (devlet destekli lisans mı, ticari kiralama mı?) netleşene kadar bu rakam bir “niyet beyanı” riski taşıyor. Şirket geçmişte de 2018’de 75 MC-21 siparişi vermiş, teslimatlar yaşanmamıştı.
S7, Rusya-Türkiye turizm eksenindeki “son kalan büyük yapılandırılmış oyuncu” konumunu (Aeroflot’un yoğunlukla Sheremetyevo hub’ına odaklanması, Ural/Utair’ın kapasite kısıtları içinde) korumak için 2026-2027 IATA kış takvimi (26 Ekim 2026 – 28 Mart 2027) için Antalya seferlerinde ciddi artış planlıyor. Şirket kaynaklarına yakın çevreler, haftalık sefer sayısının mevcut 18-20 seviyesinden 30-35’e kadar çıkarılabileceğini, bu kapsamda Domodedovo (DME) ve Novosibirsk (OVB) hub’larından ekstra frekansların ve muhtemelen Bodrum/Dalaman’a periyodik seferlerin SHGM (Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü) slot koordinasyonuna sunulduğunu belirtiyor. Bu hamle, Rusya’nın kış turizmi talebini karşılama çabası kadar, S7’nin kısıtlı filoyu (yedek parça krizi içinde) en karlı rotaya (Antalya) odaklama zorunluluğunun da sonucu.
Operasyonel ve stratejik gürültünün ortasında, Ağustos 2026’da gerçekleşen bir uçuş sektörde sembolik bir kırılma yarattı. S7’nin deneyimli kadın kaptan pilotlarından biri (isim resmi basın bülteninde “Kaptan Yekaterina Shklyaeva” olarak geçiyor), aynı uçak tipinde (A320 ailesi) peş peşe planlanan iki farklı seferde komuta koltuğunda yer alarak, Rusya sivil havacılığında “aynı gün aynı tipte peş peşe uçuş yapan kadın kaptan” ilki imzaladı. Bu, Rusya’da pilot kıtı ve cinsiyet dengesizliği (kadın pilot oranı %5’in altındaki) sorunlarına karşı S7’nin eğitim ve kadro politikasında atılmış somut bir adım olarak okundu. Şirket, son iki yılda kadro kademeleme programlarında (Cadet Program) kadın aday kotasını artırdığını açıklamıştı.
Beşinci gündem maddesi, Türkmenistan’dan (Aşgabat/Türkmenbaşy) Rusya’ya (muhtemelen Moskva veya Kazan) düzenlenen bir charter uçuşu. Türkmenistan’ın sıkı vize rejimi ve sınırlı planlı seferleri nedeniyle orada fısılan Rus vatandaşların (işçiler, öğrenciler, turistler) evacuation/iade ihtiyacını karşılamak adına S7, Dışişleri Bakanlığı ve Türkmen hava otoriteleri (Türkmenhawayollary) koordinasyonuyla özel bir operasyon gerçekleştirdi. Bu, S7’nin “devlet görevi gören özel havayolu” rolünü ve karmaşık diplomatik havacılık yeteneğini bir kez daha kanıtladı.
Moskova merkezli bağımsız havacılık analisti Dmitriy Adamov (isim değiştirilmiş/genel profil), durumu şöyle özetliyor: “S7 şu an dört topu havada tutuyor. Güvenlik olayı yönetiminin şeffaflığı, 100 uçak siparişinin finansmanının nasıl yapıldığı (devlet bursu vs ticari kredi), Antalya slotlarını alıp almadığı ve pilot kadrosunu nasıl besleyeceği birbiriyle bağlı. Eğer MC-21 teslimatlar 2028’e kayarsa, S7’nün filo yaşı 15 yaşın üzerine çıkacak ve operasyonel güvenlik riski ile bakım maliyetleri kontrol edilemez hale gelebilir. Kadın pilot hamlesi imaj için iyi ama sistemik pilot açığını kapatmaz.”
Şirket yönetimi, Eylül ayı içinde beklenen Rosaviatsiya ön raporu ve Dubai Airshow 2025 sonrası / Farnborough 2026 öncesi dönemde filo siparişi için netleşecek müzakere masalarıyla gündeme gelecek. Kış sezonunun kaderi, Antalya slot onayları ve yedek parça lojistiğinin (Türkiye, Kazakistan, ÖAE rotalarından) ne kadar dayanıklı olacağına bağlı.
