Antalya’da 8-10 Nisan 2026 tarihlerinde düzenlenen Türkiye Şeker Sektörünün 100. Yıl Sempozyumu ve Çalıştayı, sektörün geleceğine dair kritik uyarıların yapıldığı bir platform oldu. Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, sektörün sürdürülebilirliği için acil yapısal dönüşüm çağrısında bulundu.
Hüseyin Akay, Türkiye’deki kooperatifçilik modelinin tarihsel olarak güçlü temellere dayandığını ancak istenen seviyeye ulaşamadığını beltti. Avrupa ülkelerinde kooperatiflerin ekonomik yapı içinde çok daha güçlü bir konumda olduğunu ifade eden Akay, “Türkiye’de ise dağınık ve parçalı bir yapı bulunuyor” dedi. Kooperatiflerin daha güçlü bir sermaye yapısına kavuşması gerektiğini vurgulayan Akay, bunun ancak profesyonel yönetim anlayışı ve etkin denetim mekanizmalarıyla mümkün olacağını söyledi.
Akay’ın dikkat çektiği en önemli sorunlardan biri, Türkiye’deki şeker fabrikalarının önemli bir kısmının düşük kapasiteyle çalışması oldu. Bu durumun maliyetleri artırdığını ve rekabet gücünü zayıflattığını belirten Akay, Avrupa’daki yüksek kapasiteli üretim tesisleriyle karşılaştırıldığında Türkiye’nin dezavantajlı konumda olduğunu ifade etti. Ayrıca, nişasta bazlı şekerler ve kimyasal tatlandırıcıların kontrolsüz kullanımının piyasada dengesizlik oluşturduğuna dikkat çekerek, bu durumun hem üreticiyi hem de yasal çerçevede faaliyet gösteren fabrikaları olumsuz etkiediğini vurguladı.
Şeker pancarının Türkiye tarımı açısından stratejik bir ürün olduğunun altını çizen Akay, özellikle İç Anadolu Bölgesi’nde tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik rol oynadığını ifade etti. Sektörün mevcut sorunlarının çözülmemesi halinde ciddi risklerle karşı karşıya kalınabileceğini belirterek, tüm paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Hüseyin Akay, sektörün küresel rekabette yeterli seviyeye ulaşamadığını, özellikle Avrupa ile rekabet edebilir bir yapının oluşturulması gerektiğini dile getirdi. Avrupa’da geçmiş yıllarda yapılan yapısal dönüşümlere dikkat çekerek, Türkiye’de de benzer şekilde verimlilik odaklı bir dönüşümün hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda sektörün yeniden ele alınmasının kaçınılmaz olduğunu, üretim ve sanayi altyapısının günümüz koşullarına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
Hüseyin Akay’ın uyarıları, Türkiye şeker sektörünün kronikleşmiş yapısal sorunlarını bir kez daha ortaya koydu. Düşük kapasite kullanımı ve dağınık kooperatif yapısı, sektörün rekabet gücünü ciddi şekilde aşındırıyor. Avrupa Birliği’nde şeker sektörü, 2006 yılında başlayan ve kotaların kaldırılmasıyla sonuçlanan köklü bir reform sürecinden geçerek verimliliğini artırmıştı. Türkiye’nin de benzer bir verimlilik odaklı dönüşümü, pancar üreticisini koruyacak şekilde tasarlaması, sektörün geleceği için hayati önem taşıyor. Kayseri Şeker gibi 80 bin çiftçiyi temsil eden büyük kooperatiflerin bu çağrıları, politika yapıcılar için önemli bir yol haritası niteliğinde.
