Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Marmara Denizi’nin derinliklerinde sessizce ilerleyen bir hayat mücadelesini görüntüleriyle paylaştı. Bakanlık öncülüğünde başlatılan “Marmara Denizi ve Adalar ÖÇKB Mercan Restorasyonu Pilot Projesi”, tahrip olan mercan resiflerini yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Proje, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü (TVK) ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ortaklığında yürütülüyor. İki yıl sürmesi planlanan çalışma kapsamında, bugüne kadar 200’den fazla mercan fragmanının transplantasyonu (nakil) gerçekleştirildi.
Restorasyon çalışmalarının odağında, Marmara Denizi’ndeki iki ada yer alıyor: Sivriada ve Hayırsızada. Proje kapsamında, pilot bölge olarak belirlenen Hayırsızada’daki tahribata uğramış sarı gorgon mercanlarının arasına, Sivriada’dan alınan sağlıklı mercan toplulukları naklediliyor.
Bu “transplantasyon” işlemi, adeta denizin altında bir hayat köprüsü kuruyor. Sağlıklı mercanların tahrip olan bölgelere taşınıp ekilmesinin ardından, mercanların her gelişim aşaması düzenli olarak takip edilecek.
Mercan resifleri, deniz ekosisteminin “yağmur ormanları” olarak adlandırılır. Özellikle sarı gorgon gibi türler, sadece görsel güzellik sunmakla kalmaz, aynı zamanda birçok deniz canlısı için barınak, beslenme ve üreme alanı oluşturur. Marmara Denizi’ndeki bu renkli canlılar, biyolojik çeşitliliğin devamı için kritik bir rol oynuyor.
Ancak kirlilik, iklim değişikliği ve insan kaynaklı baskılar, Marmara’daki mercan habitatlarında ciddi tahribata yol açmış durumda. Bu proje, bu tahribatı tersine çevirmek için atılan somut bir adım niteliğinde.
Mercan restorasyonu, dünyanın birçok bölgesinde uygulanan bir yöntem. Örneğin Tayland’ın Koh Tao adasında 2010’dan bu yana benzer bir proje yürütülüyor ve yapay yapılar üzerinde mercan fidanlıkları oluşturuluyor. Marmara’daki projenin başarısı, bu uluslararası deneyimlerden de faydalanılarak takip ediliyor.
Projenin nihai hedefi, Hayırsızada’daki tahrip olmuş mercan resiflerini yeniden canlandırmak. Elde edilen olumlu sonuçlara göre, bu restorasyon çalışmalarının Marmara Denizi’nin diğer hassas noktalarına da yaygınlaştırılması planlanıyor.
Marmara Denizi’ndeki bu mercan restorasyon projesi, ekosistem onarımı için umut verici bir girişim. Mercanların sağlığı, tüm deniz yaşamının sağlığının bir göstergesi. Projenin iki yıllık izleme süreci, nakledilen mercanların hayatta kalma oranlarını ve yeni bir habitat oluşturup oluşturamayacaklarını bilimsel olarak ortaya koyacak. Bu veriler, sadece Marmara için değil, benzer sorunlar yaşayan diğer denizlerimiz için de bir yol haritası niteliği taşıyabilir. Başarılı olması halinde, proje, doğayla uyumlu ve onarıcı bir çevre politikasının somut bir örneği olacak.
