Schengen dış sınırlarında biyometrik kayıt getiren EES’te geçici esneklik sona erdi. Havayolları ve havalimanları, pasaport kontrol süresinin uzamasını öngörerek yolculara uçuştan en az 3 saat önce terminallerde olma çağrısı yaptı.
EES, Schengen alanına giren ve buradan çıkan AB vatandaşı olmayan üçüncü ülke uyruklularının (Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları dahil) parmak izi ve yüz yüzü verilerinin dijital ortamda kaydedilmesini öngörüyor. Bu sayede manuel pasaport damgası uygulaması tarihe karışıyor; her geçişte yolcunun kimliği, giriş-çıkış tarihi ve yetkili süre dolduğunda ‘aşırı kalma’ uyarısı sistematik olarak izlenebiliyor.
Sistemin tam devreye girmesiyle birlikte pasaport kontrol noktalarında işlem süresi, standart damga vurmadan ortalamada 2-3 kat uzayacak. Her yolcunun parmak izi okutması ve yüz tanıma kamerasına bakması zorunlu hale geldi. Bu durum özellikle yoğun seyahat dönemlerinde (bayram, yaz dönemi, yılbaşı) kuyrukların belirgin uzamasını tetikliyor. DHMİ, TAV Havalimanları, Fraport TAV Antalya ve büyük havayolu şirketleri (THY, Pegasus, SunExpress, Corendon vb.) ortak bir uyarı yayınlayarak; Schengen uçuşları için kalkıştan en az 3 saat önce havalimanında bulunulmasını önerdi. Daha önce uluslararası uçuşlarda 2 saat kuralı yaygındı.
Sistemden en az zarar almak için şu detaylar hayatî:
Sık karıştırılan ETIAS (Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi), EES’den tamamen bağımsız bir ön yetkilendirme (visa waiver) sistemidir ve 2026 yılında devreye girmesi planlanıyor. EES şu an sınırda fiziksel kayıt yapıyor; ETIAS ise seyahatten önce online başvuru ve ücret ödeme zorunluluğu getirecek. İkisi birden ‘Akıllı Sınırlar’ paketini oluşturuyor.
Yetkililer, sistemin ilk haftalarında yaşanabilecek yazılımsal hıçkırıkların (false reject/false accept oranları) giderilmesi için personel sayısının artırıldığını, ancak yolcu akışının tam normalize olması için bir ‘uyum süresi’ daha gerekebileceğini kaydediyor.
