Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çandır ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Antalya İl Müdürü Mehmet Tanrıöver, tarım sektöründeki kayıt dışı istihdamı azaltmak ve çiftçileri sosyal güvenlik şemsiyesi altına almak amacıyla bir araya geldi. Gerçekleştirilen toplantıda, iki kurum arasındaki iş birliği kapsamında geliştirilen “tarıma özel sosyal güvenlik modeli” ele alındı.
Toplantıda masaya yatırılan model, özellikle Türkiye’de tarım sektöründeki yüksek kayıt dışı istihdam oranlarını düşürmeyi hedefliyor. Resmi verilere göre, tarım sektöründe kayıt dışı istihdam oranı %80,6 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, tarım dışı sektörlerdeki %16,6’lık kayıt dışılık oranının oldukça üzerinde yer alıyor.
Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, bölgedeki çiftçilerin ve tarım işçilerinin sosyal güvenlik kapsamına alınmasının hem sektörün geleceği hem de bölgesel kalkınma açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
SGK Antalya İl Müdürü Mehmet Tanrıöver ise kurum olarak tarım sektöründeki sigortalılık oranlarını artırmak için çeşitli çalışmalar yürüttüklerini belirtti. SGK’nın bu alandaki çabaları, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olan ancak Bağ-Kur kaydı bulunmayan çiftçilerin sigortalılığının otomatik olarak sağlanması gibi uygulamalarla devam ediyor.
İki kurum arasındaki iş birliği, Antalya ve çevresindeki tarım işletmelerinin kayıt altına alınması, çiftçilerin sosyal güvenlik primlerinin düzenli ödenmesi ve tarım işçilerinin sosyal haklara kavuşması noktasında somut adımlar atılmasını öngörüyor.
Tarım sektöründeki kayıt dışılık sorunu uzun yıllardır Türkiye’nin en önemli yapısal problemleri arasında yer alıyor. 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, bu alanda yapılan düzenlemelerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak uygulamada yaşanan zorluklar ve denetim mekanizmalarının yetersizliği, kayıt dışılık oranlarının yüksek seyretmesine neden oluyor.
Antalya Ticaret Borsası, 2009 yılından bu yana Başkan Ali Çandır liderliğinde tarım sektörünün sorunlarına yönelik çözümler üretmeye devam ediyor. Borsa, Antalya Tarım Konseyi Başkanlığı görevini de yürüten Çandır’ın öncülüğünde, bölge tarımının sürdürülebilirliği için çalışmalar yapıyor.
Tarım sektöründeki kayıt dışılık, sadece sosyal güvenlik boyutuyla değil, aynı zamanda vergi kaybı ve adil rekabet koşullarının bozulması açısından da ele alınması gereken bir konu. Antalya özelinde başlatılan bu iş birliği girişimi, diğer bölgelere de örnek teşkil edebilecek nitelikte. Modelin başarıya ulaşması halinde, hem çiftçilerin sosyal haklara kavuşması hem de devletin kayıt dışı ekonomiyle mücadelesinde önemli bir adım atılmış olacak. Ancak unutulmamalıdır ki, bu tür modellerin başarısı sahada etkin bir denetim mekanizmasının kurulmasına ve çiftçilerin bilinçlendirilmesine bağlı olacaktır.
