MGM modellerine göre 3 Eylül Perşembe günü Türkiye, yazın sonbahara geçişiyle kuzeyden gelen alçak basınç etkisiyle Marmara ve Karadeniz’de sağanak yağış, İç Anadolu’da geceleri serinleme, Güneydoğu’da ise mevsim normallerinin üstünde sıcaklık bekleniyor.
Günün hava durumunu şekillendiren ana dinamik, Avrupa üzerinde yerleşen Azorlar Antisiklonu’nun kuzeyden gelen dalgalarla zayıflatılması ve bu boşluğa Sibirya Yüksek Basıncı’nı nİhaileştirmekte olan kutupsal kaynaklı alçak basınç sistemlerinin (özellikle Baltık ve Rusya üzerindeki) yerleşmesidir. Bu sistemler, kuzeyden soğuk ve nemli hava kütlesini (mP – Kutup Deniz Hava Kütlesi) Marmara, Batı Karadeniz ve Batı Anadolu’ya doğru itiyor.
Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz iç kesimleri ise hâlâ Kızıl Deniz Alçak Basıncı uzantısı ve bu alçak basıncın getirdiği tropikal kaynaklı sıcak hava kütlesi (mT – Tropikal Deniz Hava Kütlesi) etkisinde kalıyor. Bu basınç gradyanı (farkı), Marmara ve Ege’de kuzeydoğudan (Poyraz/Meltem) güçlü rüzgârları, Akdeniz’de ise batıdan gelen rüzgârları tetikliyor.
İstanbul, Tekirdağ, Kırklareli, Edirne, Zonguldak, Bartın ve çevresinde gün boyu aralıklı bulutlu, öğleden sonra ve akşam saatlerinde yer yer gök gürültülü, şiddetli (sağanak) yağmur bekleniyor. MGM’nin “Etkiliye Dayalı Uyarı Sistemi”ne göre bu bölgeler için Sarı ve yerel olarak Turuncu seviyesinde yağış/rüzgar uyarıları yayımlandığına dikkat çekiliyor. Rüzgar hızı kuzeydoğudan 50-70 km/sa aralığında, ani fırtına çırpmalarında 90 km/sa’yi bulabilecek seviyelerde tahmin ediliyor. Denizlerde dalga boyu 3-4 metreye kadar çıkabilir. Hissedilen sıcaklık, rüzgar soğutma etkisi (Wind Chill) ile gerçek sıcaklığın 3-5 derece altında kalabilir.
İzmir, Aydın, Muğla, Antalya sahil şeritlerinde kuzeyden (Meltem/Poyraz) 40-60 km/sa hızında sert rüzgâr etkili. Bu rüzgâr, sahil kesiminde nemi artırarak hissedilen sıcaklığı yükseltirken, iç kısımlarda (Denizli, Uşak, Burdur, Isparta) ve Toroslar dağlık arazilerde gün ortasından sonra konvektif bulut gelişimiyle yerel güçlü yağmur ve graupel (yuvarlak dolu) riski oluşuyor. Sahil şeridinde deniz suyu sıcaklığı hâlâ 25-26°C bandında seyrederken, rüzgâr sebebiyle deniz sularının karışması (upwelling) yerel soğumaya neden olabilir.
Ankara, Konya, Kayseri, Sivas, Yozgat, Çorum, Amasya, Samsun (iç kısımlar) gibi bölgelerde gün başlangıcı açık ve az bulutlu geçiyor. Güneş ışınımıyla gündüz sıcaklıkları mevsim normallerine (1991-2020 ortalaması) yakın veya 1-2 derece üstünde (26-30°C) seyrediyor. Ancak kuru hava kütlesi ve az bulutlu gökyüzü koşulları, geceleri yeryüzü ışınımı (radiatif soğuma) ile minimum sıcaklıkların 10-14°C bandına, yüksek rakımlı ovalarda (Örn: Kulu, Sarıkamış, Erzurum yaylaları) 5-8°C’ye kadar düşmesine neden oluyor. Bu büyük gündüz-gece farkı (15-20°C), tarımsal ürünler ve hassas bireyler için risk faktörü oluşturuyor.
Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Siirt, Batman, Şırnak, Van, Hakkari ve çevresinde Kızıl Deniz Alçak Basıncı etkisi hâlâ baskın. Bölge, mevsim normallerinin 4-6 derece üstünde (35-40°C) sıcaklıklarla ısınma dalgası (Heat Wave) kriterlerine yakın bir seyir izliyor. Nem oranları düşük (15-25%) seyir ederken, hissedilen sıcaklık (Heat Index) gerçek değerlerle neredeyse eşleşiyor. Ancak Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu yüksek rakımlı alanlarında (Erzurum, Ağrı, Hakkari dağları) gün ortasından sonra termik konveksiyonla yerel gök gürültülü yağmur/kar karışık yağış ihtimali var.
Cuma (4 Eylül) günü kuzeyden gelen yeni bir frontal sistem, yağış alanını İç Anadolu ve Orta Karadeniz’e kadar genişletecek. Cumartesi (5 Eylül) başta Marmara ve Karadeniz olmak üzere yaygın yağışlı ve serin bir hava hakim olacak. Pazar (6 Eylül) gününden itibaren Azorlar Antisiklonu’nun doğuya uzanmasıyla basınç yükselmeye başlayacak; sıcaklıklar tekrar normallerine yaklaştıkça, hava kuruma ve ısınma eğilimi gösterecek. Ancak 8-9 Eylül haftasında Ege ve Akdeniz’de yeni bir alçak basıncı (Cut-off Low) oluşumu modellerde (özellikle ECMWF) sinyalleniyor; bu durum orta vadede bu bölgelerde tekrar şiddetli hava olayları riskini artırıyor.
Bu tahmin, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) resmi bültenleri, ECMWF/GFS/ICON sayısal model çıktıları ve istasyon gözlem verilerinin sentetik yorumu ile hazırlanmıştır. Anlık gelişmeler, uyarı değişiklikleri ve il/ilçe bazlı 3 saatlik detaylı tahminler için mgm.gov.tr adresi ve MGM Mobil uygulaması takip edilmelidir.
